Click these buttons to toggle the corresponding sections on/off.
Introduction:NamasteThis is a stotra on Shri Adi Shankaracharya by one of his disciples who is known to be a dull-witted, unintelligent person, but later achieved the zenith of all knowledge and attained the brahmajnana through the grace of guru. He dedicates this stotra to him. Language and feeling are very deep and heart-touching in this stotra. The small 12-lettered meter is very attractive to the beginner students. Hence I choose this stotra at the fundamental level of my teaching.May Shri Adi Shankaracharya Swami bless us all.
Mulam plain:॥तोटकाष्टकम्॥अथ तोटकाष्टकम्विदिताखिलशास्त्रसुधाजलधेमहितोपनिषत्कथितार्थनिधे ।हृदये कलये विमलं चरणं भव शङ्कर देशिक मे शरणम् ॥१॥करुणावरुणालय पालय मांभवसागरदुःखविदूनहृदम् ।रचयाखिलदर्शनतत्त्वविदं भव शङ्कर देशिक मे शरणम् ॥२॥भवता जनता सुहिता भवितानिजबोधविचारण चारुमते ।कलयेश्वरजीवविवेकविदं भव शङ्कर देशिक मे शरणम् ॥३॥भव एव भवानिति मे नितरां समजायत चेतसि कौतुकिता ।मम वारय मोहमहाजलधिं भव शङ्कर देशिक मे शरणम् ॥४॥सुकृतेऽधिकृते बहुधा भवतोभविता समदर्शनलालसता ।अतिदीनमिमं परिपालय मां भव शङ्कर देशिक मे शरणम् ॥५॥जगतीमवितुं कलिताकृतयोविचरन्ति महामहसश्छलतः ।अहिमांशुरिवात्र विभासि गुरो भव शङ्कर देशिक मे शरणम् ॥६॥गुरुपुङ्गव पुङ्गवकेतन ते समतामयतां नहि कोऽपि सुधीः ।शरणागतवत्सल तत्त्वनिधे भव शङ्कर देशिक मे शरणम् ॥७॥विदिता न मया विशदैककला न च किञ्चन काञ्चनमस्ति गुरो ।द्रुतमेव विधेहि कृपां सहजां भव शङ्कर देशिक मे शरणम् ॥८॥इति तोटकाष्टकम्---------------
Mulam with hyphens:॥तोटकाष्टकम्॥अथ तोटकाष्टकम्विदिता-खिल-शास्त्र-सुधा-जलधेमहितोप-निषत्-कथितार्थ-निधे ।हृदये कलये विमलं चरणं भव शङ्कर देशिक मे शरणम् ॥१॥करुणा-वरुणा-लय पालय मांभव-सागर-दुःख-विदून-हृदम् ।रचया-खिल-दर्शन-तत्त्व-विदं भव शङ्कर देशिक मे शरणम् ॥२॥भवता जनता सुहिता भवितानिज-बोध-विचारण चारुमते ।कल-येश्वर-जीव-विवेक-विदं भव शङ्कर देशिक मे शरणम् ॥३॥भव एव भवा-निति मे नितरां सम-जायत चेतसि कौतुकिता ।मम वारय मोह-महा-जलधिं भव शङ्कर देशिक मे शरणम् ॥४॥सुकृतेऽ-धिकृते बहुधा भवतोभविता सम-दर्शन-लालसता ।अति-दीन-मिमं परि-पालय मां भव शङ्कर देशिक मे शरणम् ॥५॥जगती-मवितुं कलिता-कृतयोविचरन्ति महा-महसश्-छलतः ।अहिमांशु-रिवात्र विभासि गुरो भव शङ्कर देशिक मे शरणम् ॥६॥गुरु-पुङ्गव पुङ्गव-केतन ते समता-मयतां नहि कोऽपि सुधीः ।शरणा-गत-वत्सल तत्त्व-निधे भव शङ्कर देशिक मे शरणम् ॥७॥विदिता न मया विशदैक-कला न च किञ्चन काञ्चन-मस्ति गुरो ।द्रुत-मेव विधेहि कृपां सहजां भव शङ्कर देशिक मे शरणम् ॥८॥---------------
Mulam with meaning:॥तोटकाष्टकम्॥अथ तोटकाष्टकम्विदिता-खिल-शास्त्र-सुधा-जलधेमहितोप-निषत्-कथितार्थ-निधे ।हृदये कलये विमलं चरणं भव शङ्कर देशिक मे शरणम् ॥१॥viditā-khila-śāstra-sudhā-jaladhemahitopa-niṣat-kathitārtha-nidhe ।hṛdaye kalaye vimalaṃ caraṇaṃ bhava śaṅkara deśika me śaraṇam ॥1॥Meaning-One who is the knower (vidita-) of all (-akhila-) the ocean of (-jaladhe) scriptural (-śāstra-) nectar (-sudhā-); one by whom the treasure (-nidhe) of honoured (mahita-) upanishadic (-upaniṣat-) meaning (-artha-) is explained (-kathita-);In my heart (hṛdaye) I hold (kalaye) (your) spotless (vimalaṃ) foot (caraṇaṃ); O teacher (deśika) śaṅkara, you be (bhava) my (me) refuge (śaraṇam) ॥1॥करुणा-वरुणा-लय पालय मांभव-सागर-दुःख-विदून-हृदम् ।रचया-खिल-दर्शन-तत्त्व-विदं भव शङ्कर देशिक मे शरणम् ॥२॥karuṇā-varuṇā-laya pālaya māṃbhava-sāgara-duḥkha-vidūna-hṛdam ।racayā-khila-darśana-tattva-vidaṃ bhava śaṅkara deśika me śaraṇam ॥2॥Meaning-O the great water repository that is ocean (-varuṇa-ālaya) of grace (karuṇā-), protect (pālaya) me (māṃ);(I), the one whose heart (-hṛdam) is afflicted (-vidūna-) by the sorrow (-duḥkha-)of the ocean (-sāgara-) of the world (bhava-) make me (racaya) the knower (-vidaṃ) of the entire (akhila-) essential nature (-tattva-) of the God-discovering (philosophical) systems (-darśana-) O teacher (deśika) śaṅkara, you be (bhava) my (me) refuge (śaraṇam) ॥2॥भवता जनता सुहिता भवितानिज-बोध-विचारण चारुमते ।कल-येश्वर-जीव-विवेक-विदं भव शङ्कर देशिक मे शरणम् ॥३॥bhavatā janatā suhitā bhavitānija-bodha-vicāraṇa cārumate ।kala-yeśvara-jīva-viveka-vidaṃ bhava śaṅkara deśika me śaraṇam ॥3॥Meaning-The people (janatā) will be made (bhavitā) satisfied (suhitā) by you (bhavatā);O the one who has beautiful mind (cārumate); O the one with understanding (-bodha-) of the self (nija-) inquiry (vicāraṇa) ।Hold (kalaya) (in heart) the one who knows (-vidaṃ) the discrimination (-viveka-) between the God (-īśvara-) and the individual (-jīva-) O teacher (deśika) śaṅkara, you be (bhava) my (me) refuge (śaraṇam)॥3॥भव एव भवा-निति मे नितरां सम-जायत चेतसि कौतुकिता ।मम वारय मोह-महा-जलधिं भव शङ्कर देशिक मे शरणम् ॥४॥bhava eva bhavā-niti me nitarāṃ sama-jāyata cetasi kautukitā ।mama vāraya moha-mahā-jaladhiṃ bhava śaṅkara deśika me śaraṇam ॥4॥Meaning-You are (bhavān) indeed Shiva Himself (bhava eva) thus (iti) in my (me) heart (cetasi) always (nitarāṃ) aroused (sama-jāyata) the festivity (kautukitā) Prevent (vāraya) the great (-mahā-) ocean (-jaladhiṃ) of delusion (moha-) in me (mama) O teacher (deśika) śaṅkara, you be (bhava) my (me) refuge (śaraṇam) ॥4॥सुकृतेऽ-धिकृते बहुधा भवतोभविता सम-दर्शन-लालसता ।अति-दीन-मिमं परि-पालय मां भव शङ्कर देशिक मे शरणम् ॥५॥sukṛte'-dhikṛte bahudhā bhavatobhavitā sama-darśana-lālasatā ।ati-dīna-mimaṃ pari-pālaya māṃ bhava śaṅkara deśika me śaraṇam ॥5॥Meaning-When the fruit of good actions (sukṛte) is abundant (adhikṛte) and manifold (bahudhā), the craving (-lālasatā) for seeing everything equally (sama-darśana-) with you (bhavato) will arise (bhavitā).Protect (pari-pālaya) this person (imaṃ) (that is) me (māṃ) who is very pitiable (ati-dīnam); O teacher (deśika) śaṅkara, you be (bhava) my (me) refuge (śaraṇam) ॥5॥जगती-मवितुं कलिता-कृतयोविचरन्ति महा-महसश्-छलतः ।अहिमांशु-रिवात्र विभासि गुरो भव शङ्कर देशिक मे शरणम् ॥६॥jagatī-mavituṃ kalitā-kṛtayovicaranti mahā-mahasaś-chalataḥ ।ahimāṃśu-rivātra vibhāsi guro bhava śaṅkara deśika me śaraṇam ॥6॥Meaning-Great persons (mahā-mahasaḥ) wander about (vicaranti) assuming (kalita-) different forms (-ākṛtayo) by disguise (chalataḥ) in order to protect (avituṃ) the world (jagatīm)।O Guru (guro), you are shining (vibhāsi) here (atra) like (iva) the Sun (ahimāṃśuḥ);O teacher (deśika) śaṅkara, you be (bhava) my (me) refuge (śaraṇam) ॥6॥गुरु-पुङ्गव पुङ्गव-केतन ते समता-मयतां नहि कोऽपि सुधीः ।शरणा-गत-वत्सल तत्त्व-निधे भव शङ्कर देशिक मे शरणम् ॥७॥guru-puṅgava puṅgava-ketana te samatā-mayatāṃ nahi ko'pi sudhīḥ ।śaraṇā-gata-vatsala tattva-nidhe bhava śaṅkara deśika me śaraṇam ॥7॥Meaning-O the best among teachers (guru-puṅgava), O the best among men (puṅgava-ketana), no intellectual (nahi ko'pi sudhīḥ) stands (ayatāṃ) equal (samatām) to you (te).O the one who shows love and care (-vatsala) for the refugee (śaraṇāgata-), o the treasure for the real essesnce (tattva-nidhe), O teacher (deśika) śaṅkara, you be (bhava) my (me) refuge (śaraṇam) ॥7॥विदिता न मया विशदैक-कला न च किञ्चन काञ्चन-मस्ति गुरो ।द्रुत-मेव विधेहि कृपां सहजां भव शङ्कर देशिक मे शरणम् ॥८॥viditā na mayā viśadaika-kalā na ca kiñcana kāñcana-masti guro ।druta-meva vidhehi kṛpāṃ sahajāṃ bhava śaṅkara deśika me śaraṇam ॥8॥Meaning-This very evident (viśadā) one single art (eka-kalā) is not (na) known (viditā) by me (mayā). O Guru (guro), there is not even (na ca asti) some (kiñcana) gold (kāñcanam).Show (vidhehi) the grace (kṛpāṃ) (which is) natural (sahajāṃ) (to you) immediately (drutam eva) O teacher (deśika) śaṅkara, you be (bhava) my (me) refuge (śaraṇam) ॥8॥---------------